Zij met ons

God verdwijnt uit de samenleving

Het hangt al sinds 2009 boven het stadhuis van Venlo, maar recentelijk ook in IMG-20151217-WA0002kantoren als dat van KPMG en Twynstra en Gudde (afbeeldingen). Het zet met aan het denken. Wat houd je over als God uit de samenleving verdwijnt? In dit geval toch wel een mooie spreuk.

Tegen het wij-zij denken

De van oorsprong als protest-kunst bedoelde spreuk die als aanklacht tegen het wij-zij denken diende, hangt nu in diverse kantoren om mensen op te roepen tot ‘creatief activisme’ van ZZP-ers en sociaal ondernemers tegen ‘de staat en de markt’. Er is wantrouwen naar deze instituties, net als eerder tegen de kerk en de grote verhalen van bijvoorbeeld het communisme in de jaren ’60, ’70 en ’80. Die gingen ten onder. Hoe zal dat aflopen met de sIMG-20151217-WA0001taat? Bestaat die over 20-30 jaar nog wel?

De zoektocht

“Wat zij delen is de zoektocht naar nieuwe waarden: menselijke waarden als vertrouwen, tijd, kwaliteit, vrijheid, ruimte”. Er zijn natuurlijk geen onmenselijke waarden, maar toch, het is een mooie zin. Het enige wat ontbreekt is een doel. Waar heb je die tijd, dat vertouwen en die vrijheid voor nodig? Of zijn de middelen het doel geworden. Is dat dan de zin van het mens-zijn? Weber zei dat de praktijk van het ‘zingeven’ aan het bestaan de lens is waarmee we religie moeten bestuderen (“Sociology of religion”, 1905). In dat geval zou deze zoektocht naar een nieuw┬á ideaal zeker als religieus te bestempelen zijn. “Maar dit gaat toch over onze economie” zeg je? Juist. Maar Weber zei al: religie en magie zijn uiteindelijk en eigenlijk ook vooral economische handelingen en daarom zie je juist in de manier waarop economie├źn werken de religieuze idealen naar voren komen. Dat gold voor de calvinisten die verwerden tot kapitalisten en dat geldt net zo goed voor de seculieren, die graag ‘creatieve activisten’ willen heten.

Ik vind het mooi. Als het lukt. Zij+Ons=Wij. Zou het kunnen? Zonder God?